Per 1 juli 2022 heeft de NZa aangegeven dat aanlevering verplicht is en wel op straffe van een – nader te bepalen – boete.
De LVVP zegt zich hard te maken voor kwalitatief goede en integere zorg in het belang van patiënten/cliënten. Dan zou je verwachten dat de LVVP nu in de hoogste boom zit vanwege deze verplichte aanlevering van medische zorgdata aan de NZa welke een grove schending van de privacy van patiënten/cliënten inhoudt en daarnaast het risico in zich heeft dat zorgverleners in rechte kunnen worden aangesproken, als patiënten/cliënten ontdekken/vernemen welke info zonder hun medeweten is verstuurd naar de NZa. Dit raakt regelrecht ook aan het belang van vertrouwelijkheid voor toegang en kwaliteit van de zorg.
In plaats daarvan verschuilt de LVVP zich min of meer achter het standpunt van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), die aan de NZa had aangegeven “geen opmerkingen te hebben” t.a.v. de aanlevering van die data betreffende de zorgvraagtypering. In een mailwisseling stelt een beleidsmedewerker van de LVVP dat zij zullen opperen “dat de NZa onze leden meer comfort zou moeten bieden en meer informatie zou moeten geven, omdat onze leden aangeven mogelijk tuchtrechtelijk aansprakelijk te zijn".
Met deze opstelling lijkt de LVVP bepaald geen eigen, fundamenteel standpunt in te nemen, maar eerder haar oren te laten hangen naar de NZa. Het feit dat deze ontwikkeling een ongeoorloofde massale doorbreking van het medisch beroepsgeheim betekent - gepseudonimiseerde gegevens zijn namelijk terug te brengen tot “mensen van vlees en bloed” – zou tot grote ongerustheid en actief verzet bij het bestuur van de LVVP moeten leiden. Een beroepsvereniging die zich verantwoordelijk voelt voor het in vertrouwelijkheid en professionaliteit kunnen behandelen van psychische problemen zou het sieren als zij vierkant achter hun professie gaan staan en opkomen voor de bewaking van de privacy van de patiënt/cliënt en – daarmee samenhangend – de waarborging van de vertrouwensrelatie tussen zorgverlener en patiënt/cliënt.
In 2017 speelde een vergelijkbaar probleem met de aanlevering van ROM-data. In 2019 heeft de AP alle GGZ instellingen op de vingers getikt en zijn alle ROM-data die opgeslagen waren bij AKWA GGZ alsnog verwijderd/vernietigd. Toen heeft de AP ook (weer) gezegd dat (gepseudonimiseerde) medische gegevens “bijzondere persoonsgegevens” zijn, die alleen mogen worden verzameld met de uitdrukkelijke, expliciete toestemming van de cliënt.
Gelukkig kunnen patiënten/cliënten nog wel gebruik maken van de opt-outregeling met privacyverklaring waarmee zij aangeven dat ze geen toestemming verlenen om deze data aan de NZA/zorgverzekeraar te sturen. Maar ondanks het feit dat deze uitzonderingsmogelijkheid door de rechter in een juridische procedure (2010) mogelijk is gemaakt, zou de LVVP fundamenteel bezwaar moeten maken waar het de als “verplicht” gestelde aanlevering van gevoelige, medische data zonder expliciete toestemming van de patiënt/cliënt betreft.
Wij nodigen het bestuur van de LVVP dan ook van harte uit om ten eerste het artikel – https://www.trouw.nl/opinie/de-toezichthouder-heeft-een-erg-slechtverhaal-over-massaal-verzamelen-ggz-data~b4a56383/?utm_campaign=shared_earned&utm_medium=social&utm_source=copylink – van de hoofdredactie van het dagblad Trouw dd 25-7 jl. te lezen en nog eens te reflecteren op hun huidige opstelling.
En ten tweede stemt het artikel van voormalig huisarts Jongejan dd 27-7-2022 getiteld “Onwaar(achtig) verhaal NZa over verplichte GGZ zorgdata-aanlevering” ook tot nadenken.